Thiếu ngủ và tác hại của thiếu ngủ đã luôn là một trong các mối nguy ngại bậc nhất và có tác động nghiêm trọng tới sức khỏe của chúng ta. Các năm vừa qua, sức khỏe giấc ngủ đã trở một trong các chủ đề nghiên cứu được nhiều người trên toàn cầu quan tâm tới. Những chứng rối loạn giấc ngủ như thiếu ngủ, khó ngủ, hội chứng ngưng thở lúc ngủ,…dần được chú trọng hơn vì những tác hại tiêu cực của nó tới sức khỏe con người.
Thiếu ngủ là xuất hiện khi chúng ta không đồng ý đủ thời gian nghỉ ngơi mà thân thể cần. Tình trạng này có thể xảy ra do ảnh hưởng từ các tình trạng trong cuộc sống và thường chỉ xuất hiện trong một thời gian ngắn. Các tác động mà nó đem đến cũng sẽ biến mất sau một giấc ngủ bù. Nếu bị thiếu ngủ trong thời gian dài thì sẽ để lại nhiều ảnh hưởng tiêu cực cho cơ thể, nhất là đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Đây là những đối tượng cần thời gian ngủ nhiều nhất để thân thể có thể phát triển khỏe mạnh.
Dấu hiệu nhận diện sự thiếu ngủ thường là: Cảm thấy mỏi mệt và buồn ngủ vào ban ngày, khả năng suy đoán, tập hợp và ghi nhớ bị giảm sút, tâm trạng dễ đổi thay, dễ cảm thấy cáu gắt, dễ cảm thấy thèm ăn, đặc biệt là các món nhiều chất béo và đồ ngọt.
- Một số tác hại của việc thiếu ngủ
Giảm thèm muốn tình dục: Thiếu ngủ làm chúng ta cảm thấy mệt nhọc, dễ cáu gắt và cùng lúc cũng làm giảm thèm muốn tình dục. Đối với nam giới, đây có thể là do sự suy giảm hormone testosterone trong thân thể.
Tác động tới trí nhớ: Trong công đoạn ngủ, chúng ta sẽ bước vào công đoạn giấc ngủ REM. Đây là một quá trình giúp chúng ta ghi nhớ được những thông tin mà ta thu nhận trong ngày. Và thiếu ngủ sẽ tác động trực tiếp đến công đoạn này, khiến khả năng ghi nhớ của chúng ta bị sút giảm.
Ảnh hưởng tới làn da: khi chúng ta không ngủ đủ giấc, giai đoạn sản xuất hormone glucocorticoid trong cơ thể sẽ được đẩy mạnh. Sau ấy, quá trình này lại kích hoạt nhóm enzyme matrix metalloproteinases vốn có chức năng phá hủy các mô tế bào như collagen. Vì thế, chỉ sau một thời gian thiếu ngủ, làn da của bạn sẽ mất đi độ đàn hồi, căng mịn và dễ dẫn đến sự xuất hiện của nếp nhăn.
Tăng cân: Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc tăng cân không kiểm soát chính là thiếu ngủ. Cơ thể chúng ta có một loại hormone leptin giúp ta cảm thấy no và khuyến khích cơ thể đi lại để tiêu hao năng lượng. Tuy nhiên, thiếu ngủ sẽ làm giảm loại hormone này và đồng thời tăng lượng hormone ghrelin vốn có chức năng kích thích sự thèm ăn của cơ thể. Thiếu ngủ còn làm thay đổi thị hiếu ăn uống của bạn, khiến bạn muốn nạp vào thân thể các món ăn cung ứng nhiều năng lượng như chất béo và đồ ngọt. Bởi thế, bạn sẽ dễ bị thu hút bởi các thức ăn nhanh và dẫn đến việc khó kiểm soát cân nặng hơn.

Nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm: các chứng bệnh như tiểu đường hay bệnh tim luôn là một trong các cơn ác mộng hàng đầu cướp đi sinh mạng của rất nhiều người mỗi năm. Thiếu ngủ trong thời gian dài sẽ tác động đến các quá trình sinh học của cơ thể như chuyển hóa glucose, áp huyết hoặc viêm dẫn tới tăng nguy cơ xuất hiện bệnh tiểu đường hoặc tim mạch,…Bên cạnh đấy, tỷ lệ tử vong ở các người ngủ ít hơn 6 tiếng một ngày cũng cao hơn người có thời gian ngủ đều đặn.
- Để có giấc ngủ ngon và toàn bộ
Mỗi lứa tuổi sẽ có thời gian ngủ cần thiết khác nhau. Thí dụ như trẻ nhỏ cần thời gian ngủ nhiều nhất vì lúc này, thân thể của trẻ đang trong quá trình phát triển và to lên không ngừng. Khi chúng ta to lên thì thời gian ngủ cần thiết cũng giảm dần. Ở độ tuổi 18 – 64, thời gian ngủ cần thiết nằm trong khoảng 7-9 tiếng mỗi đêm và lúc bước sang tuổi 65, thời gian này giảm xuống còn 7-8 tiếng mỗi đêm.
Thiếu ngủ tuy có nhiều tác hại tiềm ẩn nhưng nếu bạn phát hiện kịp thời và bắt đầu duy trì một chế độ ngơi nghỉ hợp lý cho cơ thể thì việc có được sức khỏe tốt là hoàn toàn có thể. Ngủ đủ ít nhất 8 tiếng một ngày có thể đem đến cho bạn một sức khỏe tốt và phòng tránh được nhiều bệnh tật. Không những thế, khả năng phán đoán, tập trung và tâm trạng của bạn cũng tốt hơn, giúp năng suất làm việc tăng cao.
Tránh dùng những chất kích thích trước giờ đi ngủ: Để có một giấc ngủ ngon và tròn giấc, bạn nên tránh dùng những chất kích thích bao gồm rượu bia, thuốc lá,…sáu tiếng trước giờ ngủ.
Hạn chế những trang bị điện tử: Ánh sáng xanh từ những trang bị điện tử có thể ngăn cản sự sản xuất hormone melatonin có tác dụng kích thích buồn ngủ. Do đó, bạn nên giảm thiểu sử dụng những trang bị này ít ra một tiếng trước khi ngủ.
Thiết lập lại đồng hồ sinh học của cơ thể: Hãy bắt đầu với việc lập nên một khung giờ ngủ cố định và thực hiện nó mỗi ngày. Bằng phương pháp này, bạn có thể dần để cơ thể làm quen với khung giờ ngủ mới và một thời gian sau, đồng hồ sinh học sẽ được thiết lập lại.
Tập thể dục đều đặn và ăn uống hợp lý: Một chế độ ăn uống hợp lý và thường xuyên tập thể dục sẽ giữ cho thân thể của bạn luôn khỏe mạnh cũng như giúp bạn ngủ ngon giấc hơn. Tuy nhiên, nên tránh ăn quá nhiều hoặc tập thể dục cường độ mạnh trước giờ ngủ. Nếu bạn chỉ có thể đi lại vào buổi tối, hãy thử các bài tập thư giãn cơ thể, xóa tan căng thẳng như yoga và thiền.
Môi trường ngủ tốt: một giấc ngủ chất lượng và tròn giấc còn phụ thuộc nhiều vào môi trường ngủ của bạn. Hãy đảm bảo môi trường ngủ của mình có nhiệt độ vừa phải, đủ tối và yên tĩnh. Không những thế, đệm và chăn ga gối cũng có vai trò quan trọng trong việc đem đến cho bạn một giấc ngủ dễ chịu, chất lượng. Vì vậy hãy tìm cho bản thân một cái đệm thích hợp và thường xuyên đổi mới chăn ga gối.
>>> Tham khảo thêm: