Mất ngủ là chứng rối loạn giấc ngủ phổ thông nhất, tác động đến khoảng 13% số người trên thế giới, đặc thù bởi không ngủ được, khó ngủ, khó ngủ trở lại sau khi thức dậy hoặc ngủ dậy nhưng không cảm thấy sảng khoái. Có nhiều nguyên nhân gây mất ngủ, bao gồm di truyền bẩm sinh cũng như những tác nhân phổ thông gồm có lối sống, chế độ ăn uống, tập thể dục và các vấn đề xúc cảm.
Mất ngủ kéo dài có tên gọi y khoa là Chronic Insomnia, hay còn gọi là mất ngủ mãn tính. Một người được chẩn đoán mắc mất ngủ kéo dài khi người ấy bị mất ngủ với tuần suất ít ra 3 lần 1 tuần liên hồi trong 3 tháng. Tình huống rối loạn giấc ngủ này khiến những nhân tố về chất lượng giấc ngủ bị giảm sút nghiêm trọng gồm có thời lượng ngủ không đủ, số thời gian dành cho giai đoạn giấc ngủ sâu ngắn, gián đoạn giấc ngủ thường xuyên, không sảng khoái lúc thức dậy vào buổi sáng.
Mất ngủ được chia thành 2 mức độ: mất ngủ cấp tính và mất ngủ mạn tính. Một người bị mất ngủ cấp tính khi có tín hiệu mất ngủ dưới 1 tháng, sau đấy bệnh thuyên giảm và chất lượng giấc ngủ được cải thiện. Nguyên do gây mất ngủ cấp tính thường do sự đổi thay về tâm lý, sức khỏe và lối sống khiến giấc ngủ không đảm bảo. Với người mắc giấc ngủ mạn tính, con đường chữa trị gian truân hơn nhiều vì các giải pháp chữa trị bình thường không còn đạt hiệu quả. Sau đây là một số nguyên do chính khiến một người bị mất ngủ kinh niên.
- Mất ngủ do bệnh lý
Những vấn đề sức khỏe sau đây có thể dẫn đến chứng mất ngủ: Rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD), bệnh Alzheimer, bệnh đa xơ cứng, hen suyễn, ợ nóng, mãn kinh, ung thư, đột quỵ, bệnh Parkinson, chấn thương sọ não, chứng ngưng thở khi ngủ, vấn đề về tuyến giáp (cường giáp), hội chứng chân tay bồn chồn, đau mạn tính.
- Căng thẳng
Nguyên nhân phổ thông của chứng mất ngủ là căng thẳng, nó có thể liên quan đến các thay đổi lớn trong cuộc sống: nghỉ việc, ly dị, chuyển nhà hoặc sự ra đi của người nhà. Tuy thế, với những ai có thể vượt qua được các sự kiện này và quay trở về cuộc sống bình thường thì chứng mất ngủ sẽ thiên nhiên biến mất. Cũng có trường hợp người bệnh không thể tìm lại giấc ngủ từ đó về sau, nhóm người này được xếp vào trường hợp mất ngủ kéo dài. May mắn thay, lúc những yếu tố kích hoạt này được giải quyết, giấc ngủ thường được cải thiện, người bệnh sẽ ngủ ngon trở lại. Tuy nhiên cũng có trường hợp thì không, chứng mất ngủ trở thành kinh niên do thời gian điều trị tâm lý bị trì hoãn quá lâu.
- Yếu tố di truyền
Đấy là lý do một số người luôn ngủ ngon và nghe đâu không bao giờ gặp trắc trở khi ngủ. Trong khi những người khác lại tăng trưởng chứng mất ngủ dù có lối sinh hoạt điều độ. Sẽ không mất nhiều thời gian để đẩy những người này vượt qua ngưỡng ngủ bình thường và phát triển các triệu chứng mất ngủ nếu gặp những yếu tố kém thuận tiện như gặp biến cố đau buồn trong cuộc sống.
Nếu nguyên do mất ngủ bắt đầu từ gene di truyền, biểu lộ của rối loạn giấc ngủ có thể diễn ra từ sớm, báo cáo cho thấy các người mắc chứng mất ngủ vô căn thường gặp rắc rối với giấc ngủ từ thời ấu thơ. Yếu tố di truyền còn ảnh hưởng tới nhịp sinh học, gây ra hiện tượng mà dân gian hay gọi là khó ngủ, tức thị cần rất nhiều thời gian để bước vào giai đoạn ru ngủ cũng như khó thức dậy vào sáng sớm. Bằng cớ về nhân tố di truyền được thể hiện ở việc chứng mất ngủ thường xảy ra trong các gia đình có người mất ngủ, đặc biệt là đối với phụ nữ.
>>> Tìm hiểu thêm: