Đồng hồ sinh học hay chu kỳ 24 giờ (nhịp sinh học) của cơ thể, có thể bị tác động bởi ánh sáng hoặc bóng tối, có thể khiến cơ thể nghĩ rằng đã đến giờ ngủ hoặc thức dậy. Đồng hồ cơ 24 giờ kiểm soát những chức năng như: Thân nhiệt, đang ngủ và đang thức, hệ thống miễn nhiễm của cơ thể, những chức năng khác của cơ thể, chẳng hạn như lúc bạn cảm thấy đói.
Gần đây, nhịp sinh học đã nhận được nhiều sự để ý hơn, đồng hồ sinh học không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn, nó định hình cả mai sau của chúng ta. Chúng ta không thể ngủ và thức dậy cùng một khi, cũng chẳng thể vừa ngủ vừa tiêu hóa thức ăn. Thân thể cần thời gian để nghỉ ngơi và hồi phục, vì vậy nó phải hoạt động trên một lịch trình được đặt tên là nhịp sinh học.
Thân thể chúng ta cần có đồng hồ sinh học, đó là bởi vì mọi thứ chẳng thể xảy ra cùng một khi. Chúng ta chẳng thể ngủ và tiêu hóa thức ăn cùng một lúc, chúng ta chẳng thể quy tụ làm gì đó trong khi chìm vào giấc ngủ. Để các cơ quan hoạt động tốt, chúng cần thời gian để nghỉ ngơi và hồi phục. Đây chính là lý do vì sao chúng ta phải chuyển qua chuyển lại các trạng thái khác nhau.
- Đồng hồ sinh học và giấc ngủ
Một số người - chả hạn như các người không thể ngủ đến khuya và những người đi ngủ rất sớm - có nhịp sinh học khác với nhịp độ của phần đông mọi người. Các người khác có vấn đề về giấc ngủ có thể có nhịp sinh học bình thường nhưng phải điều chỉnh họ theo những tình huống mới, chẳng hạn như làm việc ca đêm.
Các vấn đề về giấc ngủ theo đồng hồ thân thể có can hệ đến một loại hormone gọi là melatonin, giúp cơ thể bạn dễ ngủ. Dấu hiệu sáng tối tác động đến cách thân thể tạo ra melatonin. Đại đa số melatonin được tạo ra vào ban đêm. Vào ban ngày, ánh sáng báo cho cơ thể bạn tạo ra ít melatonin hơn. Nếu bạn làm việc vào ban đêm trong ánh sáng nhân tạo, cơ thể bạn có thể tạo ra ít melatonin hơn mức cần thiết.
Đại đa số chúng ta được lập trình để đi ngủ từ khoảng 9 giờ tối tới 11 giờ đêm, và thức dậy vào khoảng thời gian mặt trời mọc. Rất, rất ít người đi chệch khỏi quỹ đạo này – có các người đi ngủ từ lúc 7 đến 9 giờ tối và thức dậy vào khoảng 2 hoặc 3 giờ sáng. Một số người trở thành cú đêm, bởi vì họ mẫn cảm với ánh sáng chói lên đường từ thói quen. Những người uống cà phê vào và sau ấy tiếp xúc với nhiều ánh sáng vào buổi tối có khả năng ngủ rất muộn.
- Một số nhân tố tác động tới đồng hồ sinh học của thân thể
Sự chậm trễ của những chuyến bay: Giao nhau giữa những múi giờ sẽ làm gián đoạn đồng hồ thân thể của bạn. Bạn gặp trắc trở về giấc ngủ do đồng hồ cơ thể chưa điều chỉnh theo múi giờ mới trong khi thân thể bạn nghĩ rằng bạn vẫn đang ở múi giờ cũ.
Hậu quả của ma túy và rượu: Một số loại thuốc gây ra các vấn đề về giấc ngủ. Và bạn có thể đi vào giấc ngủ mà không có vấn đề gì sau lúc uống rượu vào buổi tối muộn, nhưng uống rượu trước lúc ngủ có thể khiến bạn thức giấc sau ấy vào ban đêm.
Bệnh tật: Một số bệnh và vấn đề sức khỏe có thể tác động đến giấc ngủ. Chúng gồm có chứng mất trí nhớ, chấn thương đầu, bình phục sau hôn mê và trầm cảm nặng. Một số loại thuốc ảnh hưởng tới hệ thần kinh trung ương cũng có thể ảnh hưởng đến mô hình giấc ngủ.
Môi trường ngủ: Quá nhiều ánh sáng hoặc tiếng ồn có thể khiến cơ thể bạn cảm thấy chưa đến giờ ngủ. Bên cạnh đó thì nhiệt độ phòng cũng là một nhân tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ của chúng ta, nếu phòng ngủ quá nóng hoặc quá lạnh sẽ khiến chúng ta không thể yên giấc, thậm chí là khó đi vào giấc ngủ.
Thay đổi lịch ngủ của bạn: lúc bạn làm việc vào ban đêm và ngủ vào ban ngày, đồng hồ bên trong cơ thể cần thiết lập lại để cho phép bạn ngủ vào ban ngày. Thỉnh thoảng điều ấy thật khó thực hiện. Những người làm ca đêm hoặc xoay ca có thể khó ngủ vào ban ngày và có thể cảm thấy mệt mỏi vào ban đêm lúc họ cần tỉnh ngủ để làm việc.
Khó ngủ cho đến đêm khuya hoặc sáng sớm, sau đấy cảm thấy mệt mỏi và cần ngủ vào ban ngày. Các người có vấn đề này có thể được gọi là cú đêm. Đây là một vấn đề phổ biến và nó thường bắt đầu ở những năm đầu thanh thiếu niên hoặc thanh niên. Các người có cha hoặc mẹ bị vấn đề này thì bản thân họ cũng có nhiều khả năng mắc bệnh hơn.
>>> Liên kết khác: