Chất dẫn truyền tâm thần là một loại hóa chất nội sinh trong não, hoạt động như một sứ thần để truyền các xung tâm thần giữa những tế bào não. Những chất dẫn truyền tâm thần đóng vai trò quan yếu đối với tâm lý cũng như sức khỏe con người. Những hiện trạng vui buồn, hỷ nộ ái ố của chúng ta đều do tác động của những chất dẫn truyền này tiết ra trên não bộ.
- Hệ thần kinh hoạt động
Các dây thần kinh: Dây tâm thần được hình thành từ những tế bào nhỏ (Neurons), tạo nên hệ thống thần kinh ngoại biên. Các sợi dây tâm thần mang thông điệp quan yếu, giao thiệp qua lại giữa thân thể và não. Não và tủy sống: Tạo nên hệ thống thần kinh trung ương. Bộ não là trung tâm điều khiển, luôn luôn "nói chuyện” với những phần còn lại của cơ thể. Tủy sống là trung tâm truyền tải thông điệp, tin nhắn đi qua tủy sống, tới cánh tay, chân và tất cả các bộ phận và cơ quan khác.
Đầy đủ các hoạt động diễn ra bên trong và bên ngoài cơ thể đều được kết nối với hệ thống tâm thần. Màng lưới liên lạc này được gọi là hệ thần kinh ngoại biên. Một là hệ thống tâm thần tự trị: Kiểm soát những hành động có thể thực hiện mà không cần phải suy nghĩ như nhịp tim hô hấp hoặc tiêu hóa. Hai là hệ thần kinh soma: Kết nối những giác quan với não để điều khiển cơ bắp.
Não nặng khoảng 1,3 kg, là nơi nghĩ suy, cảm nhận, học hỏi và ghi nhớ. Bộ não cũng chịu trách nhiệm về các lời nói, cách đi lại và thậm chí thở. Có rất nhiều thứ đang diễn ra trong một không gian nhỏ, vì thế não tạo ra các nếp gấp và rãnh để đủ chỗ cho tất cả thông tin mà phải đựng.
Một ý nghĩ khởi đầu với một điện tích. Điều này giải thích vì sao trong phim hoạt hình, khi nhân vật có ý tưởng, sẽ xuất hiện hình ảnh một bóng đèn trên đầu. Điện tích này được gọi là xung tâm thần và kích hoạt những hóa chất - được gọi là chất dẫn truyền thần kinh để gửi dấu hiệu đến các tế bào thần kinh khác và não.
Quá trình truyền tín hiệu diễn ra liên tiếp cho đến khi tới đúng mục tiêu. Phương pháp những thông điệp nhận được từ cơ thể, sau đấy phản hồi trở lại não và tủy sống cũng diễn ra giống như. Hàng tỷ nơron mang thông điệp tới và đi từ bộ não, gồm có các gì xảy ra với mắt, tai, mũi, lưỡi và da. Các phản xạ khác nhận thông điệp từ não và tới cơ bắp hành động.
- Chất dẫn truyền tâm thần
Chất dẫn truyền thần kinh là các chất hóa học nội sinh, được tạo ra nhờ sự tổng hợp những chất đơn giản có trong thức ăn, như axit amin. Những chất dẫn truyền thần kinh hoạt động với chức năng truyền các dấu hiệu từ một nơ-ron đến một tế bào khác trong cơ thể.
Với áp lực và cường độ làm việc dày đặc như hiện tại, não bộ của con người luôn phải làm việc trong tình trạng quá tải, thiếu hụt những chất dẫn truyền. Nếu thiếu hụt chất dẫn truyền thần kinh, thân thể bạn sẽ mắc phải các tín hiệu như: mất ngủ, không có khả năng tập trung, giảm trí nhớ, chóng mặt, đau đầu, rối loạn cảm xúc,...
Các thông điệp truyền trong dây tâm thần được gửi qua hàng tỷ tế bào tâm thần. Khoảng phương pháp giữa những ô tế bào được gọi là khớp thần kinh. Các tế bào được liên kết với nhau thông qua những hóa chất, đây chính là chất dẫn truyền tâm thần. Hóa chất dẫn truyền thần kinh di chuyển qua những khớp tâm thần để đến những tế bào thần kinh tiếp theo.
Có nhiều cách phân loại chất dẫn truyền thần kinh, trong đấy phương pháp phổ thông là chia ra thành những nhóm to. Những monoamin và những amin sinh học khác: dopamine, norepinephrine, epinephrine (adrenaline), histamin, serotonin,... Các chất khác: acetylcholine (ACh), adenosine, anandamide, nitric oxide,... Những axit amin: glutamat, aspartat, D-serine, axit gamma - aminobutyric, glycin,... Các peptide: somatostatin, chất P, những peptide opioid,...
Ngoài ra, trên 50 peptide có hoạt tính tâm thần đã được phát hiện và số lượng vẫn còn tiếp tục tăng. Các hóa chất này được tìm thấy giữa một cặp nơron liên kết với nhau ( khớp thần kinh). Có hơn 100 ngàn tỷ cặp nơron kết nối với nhau như vậy. Những nhà khoa học gọi mạng lưới phức tạp này là một khu rừng nơron. Dopamine “nói chuyện” với bộ não về chuyển động và serotonin gửi tin nhắn về tâm trạng. Trong khi đó, chất dẫn truyền thần kinh gửi dấu hiệu về cơn đau được gọi là endorphin.
>>> Danh mục liên quan: